Search results for "Rzeczpospolita Obojga Narodów"
showing 10 items of 15 documents
Sapieżyńska ochrona dóbr Potockich w starostwie owruckim w latach 80. i 90. XVII wieku Przyczynek do badań nad współpracą rodzin magnackich w czasach…
2019
The Sapiehas and the Potockis were amongst the most influential families of the Polish‑Lithuanian Commonwealth. The latter family owned numerous estates in Ukraine, which were directly under threat from marching Lithuanian soldiers. Kazimierz Jan Sapieha, Grand Hetman of Lithuania was in charge of the said estates. Due to cooperation of the two magnate families, he attempted to shield the Potockis’ estates and possessions from Lithuanian troops marching to or returning from the war with Turkey. To that aim he utilised legal proclamations called Universals. The Potockis returned the favour by entering into political collaboration. Hetman Kazimierz Jan Sapieha, having been absent from the Sie…
United in the Commonwealth. The participation of Lithuanian troops in the Zborów battle in 1649
2018
Abstract In 1648, an uprising broke out in Ukraine that belonged to Poland at the time. The war was not successful for the Polish-Lithuanian Commonwealth. The Cossacks and Tartars, who were helping them during the war, surrounded Zbaraż, about whose defense everyone knew in the country. King Jan Kazimierz decided to set out to rescue the besieged fortress. It was decided that not only Polish troops, but also soldiers of Lithuania would set out for Ukraine. Not only state armies, but also private regiments set out to fight. The article discusses the problem of the reasons for the participation of Lithuanians in the war, which was not only due to the provisions of the union, but also to be in…
Income and expenses of Jan Karol Chodkiewicz (1686–1712), starost of Veliuona, Zabłudów, Baisogala and Daugeliskis, relating to his schooling in Wars…
2021
Postać Jana Karola Chodkiewicza (1686–1712) z linii supraskiej nie doczekała się do tej pory swojego opracowania choćby w postaci noty biograficznej. Artykuł niniejszy przybliża więc wybrany fragment z życiorysu wyżej wymienionego bohatera, który w latach 1700–1705 przebywał na naukach w szkole jezuickiej w Warszawie. Okres nauk stanowił ważne wydarzenie w życiu młodych magnatów, którzy w ich ramach przygotowywali się do służby państwowej i funkcjonowania w społeczeństwie szlacheckim. Nie inaczej było w przypadku Jana Karola, dziedzica ogromnej fortuny chodkiewiczowskiej, który resztę swojego krótkiego życia spędził później na sporach o dobra ojczyste. Młody starosta pobierał nauki w trudny…
Jan Karol Chodkiewicz (1686–1712) – szkic biograficzny młodego magnata
2021
Artykuł stanowi próbę zaprezentowania postaci Jana Karola Chodkiewicza z linii supraskiej (1686–1712), syna starosty błudeńskiego i oboźnego wielkiego litewskiego Jerzego Karola Chodkiewicza oraz Marianny Tekli z Naruszewiczów, który do tej pory nie doczekał się żadnego szerszego opracowania naukowego. Podstawę źródłową szkicu biograficznego Chodkiewicza stanowią materiały przechowywane w Archiwum Narodowym w Krakowie, w zespole Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Różnorodność znajdujących się w nim dokumentów pozwoliła na możliwie jak najdokładniejsze odtworzenie jego życiorysu. Z niego wyłania się postać Jana Karola, który osierocony przez ojca w dzieciństwie zdany był na opiekę swojej mat…
Wizerunek cudzoziemca w świetle Pamiętników z czasów Jana Sobieskiego, króla polskiego, Kazimierza Sarneckiego (1629–1696)
2013
Pamiętnik Kazimierza Sarneckiego należy do najczęściej wykorzystywanych źródeł do epoki Jana III Sobieskiego. Wspomnienia tego rezydenta na dworze Jana III, działającego z poruczenia kanclerza wielkiego litewskiego Karola Stanisława Radziwiłła, uzupełniają fakty znane z pamiętników Philippe Pierre de Noyersa, Philippe Duponta, Francois-Paulina d’Aleyraca i sekretarza ambasady francuskiej kawalera de Mongrillona. Wyróżniają się także dlatego, że mocodawcą Sarneckiego był siostrzeniec monarchy, syn Katarzyny z Sobieskich, primo voto Zasławskiej, a secundo voto Radziwiłłowej. Kazimierzowi Sarneckiemu zawdzięczamy szczegółowy obraz życia codziennego Jana III i jego rodziny w ostatnich latach ży…
Early modern state formation in the margins? A review of early modern popular politics and limited royal power in the Polish-Lithuanian Commonwealth …
2017
The traditional historiography of early modern state-building has usually followed the western European paradigm of historiography, the usual models being France, England, Brandenburg-Prussia and Sweden. Regions that do not follow this paradigm have simply been left out and labeled “backward” or as “lagging behind”. In this literary review, our focus is on two different and rather surprising cases of early modern state formation: the Polish-Lithuanian Commonwealth and the Spanish colonial empire in Latin America. By following the scholarship on these two large conglomerates, we focus on two scholarly concepts: the idea of early modern realms as composite/conglomerate states, and state forma…
Obowiązki i prawa szeregowców autoramentu cudzoziemskiego Armii Koronnej i Litewskiej w świetle artykułów wojskowych (wojennych) oraz regulaminów z l…
2016
W pierwszych dwóch dekadach XVIII w. dokonał się proces modernizacji wojskowości polsko-litewskiej. Przede wszystkim unowocześniono wyposażenie oddziałów dragonii i piechoty wprowadzając do uzbrojenia karabiny skałkowe (flint lock), wzorowane na armii saskiej pałasze i szpady, jednolite sorty mundurów, a także sprzęt „obozowy”. Ustanowiono także nowe schematy organizacyjne regimentów piechoty. Działania modernizacyjne zakończono wkrótce po 1717 r., choć nie wprowadzono wszystkich koniecznych i częściowo zapowiedzianych w uchwałach sejmu niemego zmian. Wśród zarzuconych zamierzeń reformatorskich znalazły się kwestie prawno-organizacyjne i prawne, niezwykle istotne do prawidłowego funkcjonowa…
Roads, travelling and communication in the Polish – Lithuanian Commonwealth in the 18th century. Russian and West European visitors’ perspective
2020
W artykule przedstawiony został stan techniczny dróg lądowych i rzecznych, mostów, grobli oraz pozostałej infrastruktury komunikacyjnej w Polsce na podstawie relacji podróżników z zagranicy, w tym Rosjan. Stan oraz jakość lądowych i rzecznych środków transportu był oceniany przez cudzoziemców bardzo nisko, podobnie jak jakość usług oferowanych w przydrożnych karczmach w Polsce i na Litwie. W rezultacie podróżowanie w XVIII w. po Rzeczypospolitej mogło stanowić interesujące doświadczenie. Tak goście z Rosji, jak i z krajów zachodniej Europy natrafiali na wiele przeszkód w trakcie podróży, postrzegając przy tym kraj jako pełen paradoksów. Fatalny stan dróg, przerażające swoim standardem karcz…
Artykuły wojenne dla artylerii koronnej Augusta III z 1737 r
2016
During the reigns of Augustus II and Augustus III (both Polish) - the Lithuanian Commonwealth's armies were modernized. As early as during the Great Northern War the armies were equipped with relatively modern military devices, and within the following decades efforts were made to keep the equipment in line with European standards. As far as the financial and organizational aspects were concerned, the most significant were the reforms of the Silent Sejm from 1717. Moreover, it was signalled that the military law should be thoroughly modernized by means of developing generał and detailed codes determining the rules of military service and principles of everyday life for the soldiers of both …
Kilka uwag o alkoholu i tytoniu w życiu żołnierzy polskich w XVII w. i w pierwszej połowie XVIII w
2017
For centuries alcohol had constituted a key component of soldiers’ diet. As early as in ancient times, health benefits of wine and its impact on human body were appreciated, foremostly its germicidal properties. Probably alcohol was popular among soldier of the first Piasts or knight of the time of regional disintegration, time of king Władysław 1 the Elbow-high, Casimir the Great or kings of the Jagiellonian dynasty. It may be presumed that the former only drank beer, however, knights in XIV-XV treated it as a common everyday beverage, relishing wine for special occassions and during feasts. In XVI century the list of alcoholic beverages was enriched by vodka - aqua vitae. In the first hal…